Μια ωραία μέρα του φθινοπώρου, μάθαμε πως η Σοφία θα αποκτούσε ένα καινούργιο αδερφάκι! Λίγους μήνες πιο μετά, μάθαμε πως πρόκειται για ένα κοριτσάκι! Εννοείται πως η χαρά ήταν μεγάλη, καθώς ξέραμε από προσωπική εμπειρία ότι η διαφορά ηλικίας θα τους επέτρεπε στο μέλλον να έχουν μια σχέση φιλική και πολύ στενή. Εάν βέβαια, κάναμε τη δουλειά μας σωστά σαν οικογένεια και χτίζαμε αυτή τη σχέση. Γιατί η συμπεριφορά των γονέων και των στενών συγγενών μπορεί να καθορίσει την σχέση των αδερφών.
Για να χτίσουμε, λοιπόν, μια σωστή αδελφική σχέση είναι πολύ σημαντικό να προετοιμάσουμε το μεγάλο αδερφάκι για τις αλλαγές που θα συμβούν, ήδη από την περίοδο της εγκυμοσύνης. Δεν πρέπει να περιμένουμε ότι το μεγάλο αδερφάκι θα μεγαλώσει απότομα επειδή γεννήθηκε το μικρό αδερφάκι του. Είναι λογικό να εκδηλώσει κάποια συναισθήματα ζήλειας, καθώς νιώθει (και είναι αλήθεια) ότι χάνει την αποκλειστική προσοχή των γονιών του και συνήθως δεν έχει την ικανότητα να διαχειριστεί αυτά τα συναισθήματα. Θα πρέπει οι γονείς να το βοηθήσουν να τα διαχειριστεί και το πρώτο βήμα για να γίνει αυτό είναι η αποδοχή τους ως απόλυτα φυσιολογικά.
Δύο σημεία που πρέπει να έχουν στο μυαλό τους οι γονείς είναι τα εξής:
- να προσέχουν να μην αδικούν το μεγαλύτερο παιδί δίνοντας πάντα το δίκιο στο μικρότερο αδερφάκι, επειδή είναι πιο ευάλωτο,
- να εμπλέξουν το μεγαλύτερο αδερφάκι στην φροντίδα του μικρότερου παιδιού, χωρίς όμως να το καθιστούν υπεύθυνο για αυτή την φροντίδα.
Ας δούμε λίγο πιο συγκεκριμένα τι τακτικές μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να προετοιμάσουμε το μεγαλύτερο παιδί για τον ερχομό του αδερφού του ή της αδερφής του.
Πριν τον ερχομό του μωρού:
–Εξηγήστε στο παιδί: Αφήνουμε το παιδί να ακουμπήσει την κοιλιά της μαμάς και του εξηγούμε ότι εκεί μέσα είναι το αδερφάκι του. Αν υπάρχει, πηγαίνετε μαζί στο καινούργιο του δωμάτιο, κάντε μαζί αγορές, οργανώστε τα ντουλάπια, ξεχωρίστε τα ρούχα που θα χρησιμοποιεί το μωρό. Με αυτό τον τρόπο, επιτρέπουμε στο παιδί να λάβει ενεργό ρόλο προετοιμασίας για το νέο αδερφάκι.
–Να είστε ενθουσιασμένοι για τον ερχομό του μωρού: Τα παιδιά μιμούνται τα συναισθήματα μας, γι’ αυτό είναι πιο πιθανό να δείξουν ενθουσιασμό, όταν εμείς νιώθουμε ενθουσιασμό. Όλοι είμαστε ενθουσιαμένοι με τον ερχομό ενός νέου μέλους στην οικογένειά μας, αλλά είναι επίσης πιθανό να υπάρχει αρκετό άγχος για το πώς αυτό θα αλλάξει τις ισορροπίες στο σπίτι και στην οικογένεια. Συγκεντρώσου στα θετικά συναισθήματα ιδιαίτερα όταν το παιδί σου είναι μπρστά.
–Παίξτε ένα παιχνίδι ρόλων: Χρησιμοποιήστε ένα μωρό κούκλα και φροντίστε το, ταίζοντάς το, αλλάζοντάς το ρούχα, κάνετε πως το μωρό κλαίει και ηρεμήστε το παίρνοντας το αγκαλιά. Μπορείτε να ακούσετε τον ήχο ενός μωρού που κλαίει για να συνηθίσει το παιδί σας τον ήχο, καθώς μπορεί να είναι κάτι που όταν το μωρό είναι στο σπίτι θα το αγχώνει. Αλλάξτε πάνα στο μωρό κούκλα, ζητήστε από το παιδί σας να σας βοηθήσει να το κάνετε μπάνιο και να του χτενίσετε τα μαλλιά. Πρέπει να νιώθει μέρος της διαδικασίας. Είναι πολύ σημαντικό να μην το διορθώνετε συνέχεια εάν δεν κάνει τα πράγματα σωστά, αλλά αντιθέτως να το επιβραβεύσετε για τα πράγματα που κάνει σωστά.
–Διαβαστε μαζί βιβλία: Δείξτε στο παιδί σας εικόνες με μωρά, όπου η οικογένεια βγαίνει βόλτα με το καρότσι, αλλάζει το μωρό, το φροντίζει. Κάντε το ίδιο όταν βγαίνετε βόλτα έξω, χαιρετώντας με το παιδί σας μωρά στο καρότσι ή στην αγκαλιά. Μπορείτε ακόμα να χρησιμοποιήσετε φωτογραφίες του ίδιου του παιδιού σας όταν ήταν μωρό για να καταλάβει πως και το ίδιο έχει περάσει από την ίδια κατάσταση.
–Μην κάνετε μεγάλες αλλαγές στην ρουτίνα του: Εάν χρειάζεται να αλλάξετε στο παιδί δωμάτιο ή κρεβάτι, κάντε το πριν έρθει το μωρό στο σπίτι. Εάν μαθαίνει να χρησιμοποεί την τουαλέτα, προσπαθήστε να του το μάθετε, πριν έρθει το μωρό στο σπίτι. Εάν αυτό δεν είναι δυνατόν, καθυστερήστε το για κάποιους μήνες μετά τον ερχομό του νέου μωρού. Ο ερχομός ενός νέου μέλους στην οικογένειας είναι μια τεράστια αλλαγή και το καλύτερο θα ήταν να μην συνδυάζεται με άλλες μεγάλες αλλαγές.
Όταν το μωρό έρθει σπίτι:
–Φέρτε ένα δώρο για το μεγάλο παιδί: Προσποιηθείτε ότι είναι ένα δώρο που του το έφερε το μωράκι. Αφήστε το παιδί σας να έρθει κοντά στο μωρό, να το χαιδέψει. Μην το αποπάρετε εάν δεν είναι ευγενικό με το μωρό, αντίθετα δείξτε του πώς να το χαιδεύει.
–Αφιερώστε χρόνο και στο μεγάλο παιδί: Προσπαθήστε να βρείτε λίγο χρόνο μέσα στη μέρα για να περάσετε χρόνο με το παιδί σας μόνο οι δυο σας, για παράδειγμα όταν το μωρό κοιμάται. Εάν το παιδί σας απαιτεί χρόνο μαζί σας όταν ταίζετε για παράδειγμα το μωρό και δεν μπορείτε, απλά εξηγήστε την κατάσταση στο παιδί σας. Πείτε του ότι τώρα είστε απασχολημένη, αλλά μόλις τελειώσετε αυτό που κάνετε, θα παίξετε μαζί του. Προσέξτε να μην δώσετε μια υπόσχεση που δεν μπορείτε να κρατήσετε, γιατί αυτό μπορεί να αναστατώσει ιδιαίτερα το παιδί σας. Όταν βρείτε χρόνο για να περάσετε με το παιδί σας είναι σημαντικό να του πείτε ότι τώρα είναι ο ιδιαίτερος χρόνος σας και να το ρωτήσετε τι ακριβώς θέλει να κανετε, για παράδειγμα να παίξετε το αγαπημένο του παιχνίδι ή να χορέψετε το αγαπημένο του τραγούδι.
–Να είστε προετοιμασμένοι για αλλαγή συμπεριφοράς: Είναι πιθανό να υπάρξει κάποια οπισθοδρόμηση στην έως τώρα ανάπτυξη του παιδιού σας. Για παράδειγμα, μπορεί να ξεκινήσει να ξυπνάει μέσα στη νύχτα, να σταματήσει να χρησιμοποιεί το γιο-γιο ή να σταματήσει να τρώει τόσο καλά όσο έτρωγε. Είναι ο τρόπος του να ζητήσει την προσοχή σας και να επιβεβαιώσει ότι ακομά υπάρχει χώρος για αυτό στην οικογένεια. Στις περιπτώσεις αυτές αποφύγετε να του πείτε να φέρεται σαν μεγάλο παιδί. Γυρίστε και πάλι στις τακτικές που ακολουθούσατε όταν του μάθατε να κοιμάται και να τρώει από μόνο του ή να χρησιμοποιεί την τουαλέτα και μείνετε πιστοί σε αυτές. Όταν καθησυχαστεί ότι οι γονείς του έχουν ακόμα χρόνο για αυτό, θα “ξαναμάθει” αυτά που φαίνεται ότι ξέχασε.
–Καλλιεργείστε την αδελφική σχέση: Όποτε σας δίνετε η ευκαιρία, τονίστε στο μεγάλο σας παιδί πόσο τυχερό είναι το αδερφάκι του που θα του μάθει όλα όσα εκείνο ξέρει. Που θα είναι πάντα μαζί και θα μοιράζονται παιχνίδια, εμπειρίες και μυστικά! Θα έχουν το ένα το άλλο και θα αγαπιούνται μια ζωή. Εμείς τα θεωρούμε δεδομένα όμως τα παιδιά χρειάζονται συχνά να το ακούνε για να περάσει μέσα τους το μήνυμα ότι το μωρό ήρθε για να μείνει και αυτό είναι κάτι καλό στη ζωή μας! Καθώς μεγαλώνει το μωρό καλλιεργείστε τη βλεμματική επαφή με το αδερφάκι του, ανταποκριθείτε στο χαμόγελό του, τραγουδίστε του μαζί ή παίξτε κου-κου-τσα και δώστε στο μεγάλο παιδί την ελευθερία να το βοηθήσει σε κάτι που δεν μπορεί να κάνει ακόμα μόνο του, όπως να βάλει την πιπίλα του ή να πιάσει μια κουδουνίστρα. Έπειτα πείτε του κάτι τέτοιο: “Είδες πόσο χάρηκε το αδελφάκι σου που το βοήθησες; Σε αγαπάει πολυ!” Έτσι, θα αισθανθεί χρήσιμο!
Το πιο σημαντικό, είναι να μην έχετε υψηλές προσδοκίες! Η προετοιμασία δεν φέρνει αμέσως την επιτυχία. Είναι πιθανό το παιδί σας να ζηλέψει, να απαιτήσει περισσότερο χρόνο μαζί σας, να σας προκαλέσει ίσως με μία μη αποδεκτή συμπεριφορά. Επιμείνετε σε μια καθησυχαστική συμπεριφορά, δείξτε του οτι υπάρχει χώρος για αυτόν στην οικογένεια, ζητήστε την βοήθεια του για την φροντίδα του παιδιού και σύντομα θα έχετε δημιουργήσει ένα μεγάλο συμπονετικό και προστατευτικό αδερφάκι!
Αν αναρρωτιέστε ποια είναι η σχέση της Σοφίας με την αδελφή της; Είναι υπέροχη και είναι πολύ δεμένες και αγαπημένες. Αυτό δε σημαίνει ότι δεν τσακώνονται αν τύχει να διεκδικήσουν το ίδιο παιχνίδι, άλλωστε δεν είναι αυτό το ζήτημα, αλλά να συμβιώνουν ειρηνικά! Και πράγματι, οι δύο αδελφές παίζουν μαζί και απολαμβάνουν η μία την παρουσία της άλλης, ενώ πολύ συχνά εκδηλώνουν την αγάπη τους με χάδια, αγκαλιές και φιλιά. Δεν υπήρξε ποτέ ζήτημα ότι δε θέλει η Σοφία το μωρό στο σπίτι, αφού ήταν πολύ καλά προετοιμασμένη γι’ αυτό και πρόθυμα έγινε ο βοηθός της μαμάς της στη φροντίδα του, την οποία μάλιστα εκτελεί ευχάριστα με ιδιαίτερη προσοχή και επιμέλεια μέχρι και σήμερα, διδάσκωντάς της πώς να ζωγραφίζει, πώς να σκαρφαλώνει και άλλα τέτοια χρήσιμα για τη ζωή ενός παιδιού εφόδια!
